Franse typografie corrigeren

Zo corrigeer je Franse typografie

Deze tool is bedoeld voor Franse tekst: hij past de Franse typografische regels toe, ook als je de pagina in het Nederlands gebruikt. Voor Nederlandse tekst gelden andere regels (geen spatie vóór een vraagteken), dus gebruik hem daar niet voor.

1. Plak je Franse tekst in het invoervak.
2. Kies de regels die je wilt toepassen. Ze staan standaard allemaal aan, behalve Overal een smalle harde spatie (ook vóór : en binnen « »).
3. De gecorrigeerde tekst verschijnt in het resultaatvak terwijl je typt. Met de knop Typografie corrigeren vernieuw je het resultaat.
4. Bekijk het onderdeel Wijzigingen: de kolom Voor toont wat er is vervangen en de kolom Na de gecorrigeerde, gemarkeerde versie.
5. Kopieer het resultaat en plak het in je document, website of CMS.

De regels die deze tool toepast

Franse interpunctie volgt regels die toetsenborden en autocorrectie meestal negeren. Ze met de hand typen is tijdrovend, en met een gewone spatie vóór een vraagteken kan het teken in zijn eentje naar de volgende regel springen. Deze tool volgt de conventies van de Franse staatsdrukkerij (Imprimerie nationale), die de meeste Franse uitgevers aanhouden:

• Harde spaties vóór : ; ! ? Een “hoog” leesteken wordt van het voorafgaande woord gescheiden door een spatie waarop de regel niet mag afbreken. De tool zet een smalle harde spatie (U+202F) vóór ;, ! en ?, en een gewone harde spatie (U+00A0) vóór de dubbele punt. Een reeks als ?! krijgt één spatie, vóór het eerste teken. Ontbrekende spaties worden toegevoegd, gewone of dubbele spaties worden vervangen.
• Franse aanhalingstekens. Rechte aanhalingstekens "…" en Engelse gekrulde aanhalingstekens “…” worden guillemets « … », met een harde spatie aan de binnenkant van elk teken. Bij bestaande guillemets worden de spaties binnenin gecorrigeerd.
• Beletselteken. Precies drie punten worden het losse beletselteken ….
• Apostrof. Een rechte apostrof tussen twee letters, zoals in l'été of aujourd'hui, wordt de typografische apostrof ’.

Met Overal een smalle harde spatie (ook vóór : en binnen « ») wordt U+202F bij elk teken gebruikt. Veel ontwerpers geven de voorkeur aan dit gelijkmatigere beeld.

Wat de tool met rust laat

De regels gelden alleen voor lopende tekst. De tool slaat alles over waar een spatie fout zou zijn:

• tijden, verhoudingen en verwijzingen zoals 12:30, 16:9 of 3:16;
• webadressen en e-mailadressen (https://exemple.fr/?a=1, nom@exemple.fr);
• code tussen backticks of in codeblokken, HTML-tags en HTML-entiteiten zoals  ;
• een teken dat aan het volgende woord vastzit, zoals a:b, std::map of ?id=3, wat meestal technische tekst is;
• een teken aan het begin van een regel of direct na een openingshaakje, zoals (?);
• getallen, ook met decimalen, scheidingstekens voor duizendtallen en reeksen als 1...10.

Enkele aanhalingstekens als citaattekens, zoals 'OK', blijven ongewijzigd, want alleen een apostrof tussen twee letters wordt omgezet.

Tips

Smalle harde spaties worden door alle actuele browsers, tekstverwerkers en lettertypes ondersteund, maar sommige oude lettertypes tonen ze als een spatie van normale breedte. Ziet het resultaat er vreemd uit, vink de smalle optie dan uit of controleer je lettertype. In HTML werken de tekens zoals ze zijn; je hebt geen  -entiteiten nodig. Laat je de tool nog een keer op gecorrigeerde tekst los, dan verandert er niets: de regels zijn idempotent.