Test czytelności tekstu

Jak sprawdzić czytelność tekstu

1. Wklej tekst w polu danych wejściowych. Kilka akapitów daje bardziej wiarygodny wynik niż jedno zdanie.
2. Wybierz Język tekstu: Angielski (Flesch) lub Francuski (Kandel i Moles).
3. Odczytaj wyniki, które aktualizują się na bieżąco: wskaźnik łatwości czytania, poziom trudności, poziom klasy (dla angielskiego) i statystyki, z których powstały.
4. W polu Obliczenia zobaczysz wzór z twoimi liczbami, a lista Najdłuższe zdania pokaże, co warto skrócić w pierwszej kolejności.
5. Porównaj wynik z tabelą Jak odczytać wynik – twój przedział jest podświetlony.

Przycisk Sprawdź czytelność odświeża analizę.

Ważne: wzory w tym narzędziu działają tylko dla tekstów angielskich i francuskich. Język polski nie jest obsługiwany – nie ma tu polskich wskaźników, takich jak FOG-PL czy indeks Pisarka. Polski tekst sprawdzony wzorem angielskim nie da miarodajnego wyniku: polskie słowa mają średnio więcej sylab, a reguły liczenia sylab są dopasowane do angielskiej pisowni. Narzędzie przyda się więc przede wszystkim, gdy piszesz lub redagujesz teksty po angielsku albo po francusku.

Wzory

Oba wskaźniki łączą dwie miary: średnią długość zdania (ASL, słowa na zdanie) i średnią długość słowa (ASW, sylaby na słowo). Długie zdania i długie słowa utrudniają lekturę.

Flesch Reading Ease (Rudolf Flesch, 1948) daje wynik zwykle w przedziale od 0 do 100. Im wyższy wynik, tym łatwiejszy tekst:

206,835 − 1,015 × ASL − 84,6 × ASW

Flesch-Kincaid Grade Level (Kincaid i współpracownicy dla marynarki wojennej USA, 1975) przelicza te same miary na klasę amerykańskiej szkoły: wynik 8 oznacza, że tekst powinien zrozumieć uczeń ósmej klasy.

0,39 × ASL + 11,8 × ASW − 15,59

Dla francuskiego narzędzie stosuje wzór Kandela i Molesa (1958), czyli adaptację wzoru Flescha do języka francuskiego, w którym słowa mają średnio więcej sylab:

207 − 1,015 × ASL − 73,6 × ASW

Jego wyniki odczytuje się na tej samej skali od 0 do 100. Dla francuskiego nie ma poziomu klasy, bo wzór Flesch-Kincaid skalibrowano wyłącznie na amerykańskich czytelnikach.

Dla szerokiego grona odbiorców celuj w 60 punktów lub więcej. Teksty prawnicze, naukowe i techniczne często mają poniżej 30.

Jak liczony jest tekst

• Zdania kończą się kropką, znakiem zapytania, wykrzyknikiem lub wielokropkiem, po którym następuje spacja, a także na każdym końcu linii – nagłówki i punkty listy liczą się więc jako zdania. Skróty typu „Mr.” czy „Dr.”, inicjały i liczby dziesiętne nie kończą zdania.
• Słowa to ciągi liter lub cyfr; apostrof i łącznik wewnątrz słowa nie dzielą go na części.
• Sylaby są szacowane na podstawie reguł pisowni, bo w przeglądarce nie ma słownika. W angielskim narzędzie liczy grupy samogłosek, a potem uwzględnia nieme końcówki („make”, „jumped”, „boxes”), pary samogłosek wymawiane jako dwie sylaby („idea”, „radio”, „quiet”), „y” w „player” i skróty typu „didn’t”. Wbudowana jest lista popularnych wyjątków, np. „people” i „business”.

We francuskim końcowe nieme e (oraz -es) nie jest liczone, tak jak w mowie: „table” ma jedną sylabę, a „école” dwie. Narzędzie rozpoznaje czasowniki z końcówką -ent („ils parlent”), a słowa takie jak „moment” czy „souvent” zachowują ostatnią sylabę. Diereza dzieli grupę samogłosek („naïf”, „Noël”), a „u” w „qu” i „gu” jest nieme. To reguły heurystyczne, więc niektóre słowa będą policzone z błędem o jedną sylabę – w tekście normalnej długości prawie nie wpływa to na wynik.

Jak poprawić wynik

Dziel długie zdania, zwłaszcza te z listy Najdłuższe zdania. Zastępuj długie słowa krótszymi, jeśli sens się nie zmienia („use” zamiast „utilize”). Wybieraj stronę czynną i usuwaj zbędne słowa. Odsetek słów o 3 lub więcej sylabach pokazuje, gdzie słownictwo jest zbyt ciężkie.

Wskaźnik czytelności mierzy formę, a nie treść: nie powie, czy tekst jest jasny, dobrze zorganizowany i poprawny. Traktuj go jako sygnał, obok własnej oceny.