Is het een schrikkeljaar?

Zo controleer je een schrikkeljaar

1. Typ een Jaar van 1 tot 99999, bijvoorbeeld 2028. Bij het openen van de pagina staat het huidige jaar ingevuld, en Dit jaar brengt je daar terug.
2. Klik op Controleren (of druk op Enter). Het antwoord wordt ook bijgewerkt terwijl je typt.
3. Lees het oordeel en daarna de details: Dagen in het jaar (365 of 366), Dagen in februari, de weekdag bij 29 februari valt op, het Vorig schrikkeljaar, het Volgend schrikkeljaar en het antwoord volgens de oude Juliaanse kalender.
4. Onder Waarom: de gregoriaanse regel, stap voor stap toont de tool de delingen die hij maakte, zodat je de redenering kunt volgen of gebruiken voor een huiswerkopdracht.
5. Wil je een lijst, vul dan Van en Tot in bij Schrikkeljaren in een periode opsommen en klik op Schrikkeljaren opsommen. De tool telt ze, noemt de overgeslagen eeuwjaren, en met Kopiëren kopieer je de lijst. Een periode kan tot 10.000 jaar beslaan.

De regel voor schrikkeljaren

De gregoriaanse kalender, die tegenwoordig bijna overal wordt gebruikt, kent drie toetsen:

• Een jaar dat deelbaar is door 4, is een schrikkeljaar (2024, 2028)…
• …behalve een jaar dat deelbaar is door 100: dat is een gewoon jaar (1900, 2100)…
• …tenzij het ook deelbaar is door 400: dan is het toch een schrikkeljaar (2000, 2400).

In code is dat (year % 4 === 0 && year % 100 !== 0) || year % 400 === 0. Over een cyclus van 400 jaar geeft de regel 97 schrikkeljaren in plaats van 100, zodat een kalenderjaar gemiddeld 365,2425 dagen duurt. Het zonnejaar (tropisch jaar) duurt ongeveer 365,2422 dagen, dus de gregoriaanse kalender loopt maar ongeveer één dag per 3.000 jaar uit de pas.

De juliaanse en de gregoriaanse kalender

De juliaanse kalender, ingevoerd door Julius Caesar in 46–45 v.Chr., had een eenvoudigere regel: elk jaar dat deelbaar is door 4 is een schrikkeljaar, eeuwjaren inbegrepen. Zijn gemiddelde jaar van 365,25 dagen is ongeveer 11 minuten te lang, en tegen de 16de eeuw liep de kalender 10 dagen achter op de seizoenen. Paus Gregorius XIII loste dat in 1582 op: na donderdag 4 oktober kwam vrijdag 15 oktober, en de uitzondering voor eeuwjaren werd toegevoegd.

De overstap ging geleidelijk. Katholieke landen zoals Spanje, Portugal en Italië stapten in 1582 over, Frankrijk in december van dat jaar. In de Nederlanden volgden de zuidelijke gewesten, Holland en Zeeland rond de jaarwisseling 1582–1583, maar de oostelijke gewesten pas rond 1700. Groot-Brittannië en zijn koloniën wachtten tot 1752, Rusland veranderde in 1918 en Griekenland in 1923. Zegt de tool dat de twee kalenders verschillen (1700, 1800, 1900, 2100…), dan is dat precies het soort jaar dat oude datums lastig maakt. Voor jaren vóór 1582 past de tool de gregoriaanse regel terug in de tijd toe (de proleptische gregoriaanse kalender), de afspraak van ISO 8601 en de meeste software.

Weetjes over 29 februari

• Een schrikkeljaar heeft 366 dagen, dat is 52 weken plus 2 dagen, dus een datum schuift het jaar na 29 februari twee weekdagen op (in plaats van één).
• Wie op 29 februari is geboren, heeft maar eens in de vier jaar een echte verjaardag (soms acht, rond 1900 of 2100). Ongeveer 1 op de 1.461 mensen is op die dag geboren. De meesten vieren het in gewone jaren op 28 februari of 1 maart; wanneer je wettelijk een jaar ouder wordt, hangt af van het land.
• De gregoriaanse cyclus van 400 jaar telt precies 146.097 dagen, een geheel aantal weken (20.871). Daarom herhaalt de kalender zich elke 400 jaar, weekdagen inbegrepen.
• Het volgende overgeslagen eeuwjaar is 2100: er komt geen 29 februari 2100.