Caesarcijfer en ROT13

Zo gebruik je het caesarcijfer

1. Typ of plak je tekst in het invoervak.
2. Kies bij Versleuteling voor Caesar (kies de verschuiving), ROT13 (letters 13 plaatsen verschoven) of ROT47 (letters, cijfers en symbolen).
3. Stel voor Caesar de Verschuiving (sleutel) in. Elk geheel getal werkt: 3, 29 en −23 geven allemaal hetzelfde resultaat, omdat het alfabet na 26 letters weer opnieuw begint.
4. Klik op Versleutelen of Ontsleutelen. Het resultaat wordt bijgewerkt terwijl je typt, en de tabel onder Alfabet met deze sleutel laat zien welke letter door welke wordt vervangen.
5. Klik op Kopiëren om het resultaat te kopiëren, of op Resultaat als invoer gebruiken om er verder mee te werken.

Heb je een bericht gekregen zonder de sleutel? Klik dan op Sleutel zoeken (alle 25 verschuivingen proberen). De tool ontsleutelt de tekst met elke sleutel, rangschikt de resultaten en markeert de meest waarschijnlijke. Klik op Gebruiken in een rij om met die sleutel te ontsleutelen.

Hoe werkt het caesarcijfer?

Het caesarcijfer vervangt elke letter door de letter die een vast aantal plaatsen verder in het alfabet staat. Met een verschuiving van 3 wordt A een D, B een E, en X begint weer bij A. Ontsleutelen is evenveel plaatsen terugschuiven. Volgens Suetonius gebruikte Julius Caesar een verschuiving van 3 voor zijn persoonlijke brieven, en daar komt de naam vandaan.

De tool behoudt hoofdletters en kleine letters, en laat cijfers, spaties en leestekens ongemoeid. Letters met accenten kun je bij Letters met accenten op drie manieren laten behandelen:

• Letter verschuiven, accent behouden (é → f́): de basisletter wordt verschoven en het accent blijft erop staan. Bij ontsleutelen krijg je precies de oorspronkelijke tekst terug.
• Eerst accenten verwijderen (é → e → f): het resultaat is gewone A–Z-tekst, zoals bij het klassieke cijfer, maar de accenten gaan verloren.
• Letters met accenten ongewijzigd laten: alleen A tot Z worden verschoven; é, ç of à blijven staan, wat een lezer wel aanwijzingen geeft.

Coderen en decoderen werkt met elke tekst in het Latijnse alfabet, dus ook met Nederlandse berichten.

ROT13 en ROT47

ROT13 is een caesarverschuiving van 13. Omdat het alfabet 26 letters heeft, krijg je na twee keer toepassen de oorspronkelijke tekst terug: versleutelen en ontsleutelen zijn dus dezelfde bewerking. Het wordt al lang gebruikt op forums en in nieuwsgroepen om spoilers, antwoorden op puzzels of clous van grappen te verbergen voor wie er even naar kijkt.

ROT47 past hetzelfde idee toe op de 94 zichtbare ASCII-tekens, van ! tot ~, met een verschuiving van 47. Het husselt niet alleen letters maar ook cijfers en symbolen, zodat “Hello World!” verandert in “w6==@ (@C=5P”. Net als ROT13 is het zijn eigen omgekeerde.

Een caesarcijfer kraken met frequentieanalyse

Met maar 25 mogelijke sleutels is een caesarcijfer in een paar minuten met de hand te kraken. Deze tool probeert elke sleutel en vergelijkt de letteraantallen van elk resultaat met de gebruikelijke frequenties in het Engels of Frans, met een chi-kwadraatscore: hoe lager de score, hoe meer de tekst op echte taal lijkt. In het Engels zijn E, T en A de meest voorkomende letters; in het Frans E, S, A en I. Kies de Taal van het bericht, of laat de automatische optie beide talen testen.

Let op: de automatische sleutelzoeker kent alleen Engelse en Franse letterfrequenties, geen Nederlandse. Bij een Nederlands bericht werkt hij vaak toch, omdat de E ook in het Nederlands veruit de meest voorkomende letter is, maar de rangschikking is minder betrouwbaar. Bekijk dan ook de andere hoog gerangschikte rijen. Bij berichten korter dan ongeveer 20 letters kan de gok fout zijn, dus controleer altijd of de tekst natuurlijk leest.

Niet voor echte beveiliging

Het caesarcijfer, ROT13 en ROT47 zijn historische en educatieve hulpmiddelen. Ze beschermen niets: iedereen kan ze in enkele seconden terugdraaien, zoals de sleutelzoeker hierboven laat zien. Gebruik ze voor puzzels, escaperooms, lessen in de klas of om spoilers te verbergen. Voor echte geheimen gebruik je moderne versleuteling zoals AES via een betrouwbare applicatie.