Kleur- en uniformiteitstest voor je scherm

Zo voer je de uniformiteitstest uit

1. Laat het scherm een paar minuten opwarmen, zet het op de normale helderheid en schakel “dynamisch contrast” of een ecomodus uit, want die kunnen het beeld tijdens de test veranderen.
2. Maak de kamer donker voor de donkere patronen. Ga recht voor het scherm zitten, op je gebruikelijke afstand.
3. Klik op Start de schermvullende test, of klik op een staal onder Grijstinten, Kleuren, Verlopen of Stappen en niveaus om meteen naar dat patroon te gaan.
4. Klik of tik om naar het volgende patroon te gaan; klik op het linkerderde van het scherm (of met de rechtermuisknop) om terug te gaan. De pijltjestoetsen, de spatiebalk en Page Up/Down werken ook, en H toont de hulp opnieuw.
5. Vink Toon een raster van 3 × 3 om zones te vergelijken aan als je de hoeken, randen en het midden een voor een wilt vergelijken.
6. Druk op Esc of ✕ Sluiten om te stoppen. De aanwijzer en de labels vervagen, zodat ze niet in de weg zitten.

Wat elk patroon laat zien

Zwart (0%) toont lichtlekkage (backlight bleed) op lcd-schermen: lichte vlekken die vanaf de randen of hoeken binnenlekken. Op IPS-panelen zie je soms ook “IPS-glow”, een zilverachtige of warme gloed in de hoeken die verandert als je je hoofd beweegt. Lichtlekkage blijft op dezelfde plek; glow beweegt mee met je kijkhoek.

Grijs 5% en Grijs 10% zijn de meest onthullende patronen voor wolkvorming (vlekkerige, ongelijke donkere gebieden) en voor het “dirty screen effect” op grote tv’s en VA-panelen. Op oled brengen heel donkere grijstinten flikkering bij bijna-zwart, verticale banding en een ongelijke gamma aan het licht.

Grijs 25%, Grijs 50% en Grijs 75% tonen vignettering (donkerdere hoeken), afnemende helderheid vanuit het midden en kleurzweem, waarbij het ene gebied net iets rozer of groener lijkt dan het andere. Inbranden op oled is vaak het best te zien op middengrijs.

Wit (100%) en de zuivere schermen Rood, Groen en Blauw onthullen ongelijke kleur en helderheid, en zijn ook handig om dode of vastzittende pixels te vinden.

De verlopen Zwart naar wit, horizontaal en verticaal moeten er perfect vloeiend uitzien. Zichtbare banden betekenen dat het paneel, de kabel of een kleurprofiel de bitdiepte verlaagt. De gekleurde verlopen controleren elk kanaal apart.

32 grijsstappen moet 32 duidelijk verschillende, gelijkmatig verdeelde banden tonen. Stappen bij zwart (0–20) toont elf banden van niveau 0 tot 20 in stappen van twee: op een goed afgesteld scherm kun je er de meeste van onderscheiden. Smelten de linkerbanden samen tot één zwart vlak, dan gaan schaduwdetails verloren; pas de helderheid of het zwartniveau aan. Stappen bij wit (235–255) doet hetzelfde voor de lichte tinten.

Zo beoordeel je de resultaten

Geen enkel scherm is perfect uniform. Verschillen van een paar procent in helderheid over een paneel zijn normaal, en de meeste ogen merken ze in echte beelden niet op. Beoordeel de donkere patronen bij normale helderheid, niet op het maximum, en fotografeer ze niet met een telefoon: de camera overdrijft lichtlekkage en glow enorm. Zit je nog binnen de retourtermijn en is het probleem zichtbaar in films of donkere games, dan is dit het moment om actie te ondernemen.

De grijstinten in deze tool zijn sRGB-codewaarden (5% is niveau 13 van 255), geen gemeten luminantie. Voor precieze metingen heb je een colorimeter nodig.